Bilaterale metatarsalgie: wanneer beide voeten pijn doen
Bilaterale metatarsalgie is pijn in de voorvoet van beide voeten, vaak door overbelasting of een afwijkende voetstand. Oorzaken, symptomen en behandeling.
Door Dr. Luigi Manzi·Bijgewerkt op
Je wordt 's ochtends wakker en voelt die zeurende pijn vanaf de eerste stap. Niet alleen in één voet. In beide.
Als u zich in deze situatie herkent, heeft u waarschijnlijk te maken met wat wij orthopedisten bilaterale metatarsalgie noemen. Een aandoening die, en ik zeg het u meteen, vaker voorkomt dan u denkt en die ik vaak in mijn praktijk zie.
Wat mijn patiënten het meest opvalt, is precies dit: "Dokter, waarom doen mijn beide voeten pijn?" Het is een terechte vraag, want als het probleem bilateraal is – dat wil zeggen, aan beide kanten – is er vaak een onderliggende, systemische oorzaak.
Wat is bilaterale metatarsalgie precies?

Laten we bij de basis beginnen. De middenvoetsbeentjes zijn de vijf lange botten aan de voorkant van de voet, in feite tussen de voetboog en de tenen. Wanneer ze ontstoken raken – en we hebben het hier over een daadwerkelijke ontsteking van de middenvoetsbeentjes – kan de pijn echt slopend worden.
Metatarsalgie treft vooral de voorvoet, het gebied dat het grootste deel van ons lichaamsgewicht draagt tijdens het lopen. Stel je voor dat dit gebied bij elke stap een druk moet weerstaan die tot wel drie keer ons lichaamsgewicht kan bedragen. Dat is nogal wat, toch?
Als het probleem beide voeten tegelijk treft, betekent dit meestal dat er iets mis is met onze manier van lopen, de schoenen die we dragen of onze levensstijl, waardoor er sprake is van continue overbelasting.
Oorzaken: Waarom gebeurt dit bij beide voeten?

In mijn praktijk controleer ik als eerste de schoenen van een patiënt met pijn in beide middenvoetsbeentjes. Het lijkt misschien onbelangrijk, maar geloof me, het is een van de belangrijkste oorzaken.
Hoge hakken, bijvoorbeeld, verplaatsen al je gewicht naar de bal van je voet. Als je ze regelmatig draagt, is het niet ongewoon dat beide voeten een ontsteking van de middenvoetsbeentjes ontwikkelen. Ik heb vrouwen bij me zien komen met vreselijke pijn na jarenlang dagelijks stiletto's te hebben gedragen.
Dan is er nog overgewicht. Ik zeg dit niet om je een schuldgevoel te geven, maar het is een feit: elke extra kilo legt extra druk op de middenvoetsbeentjes. En als we lopen, wordt die druk nog groter.
Intensieve lichamelijke activiteit is een andere veelvoorkomende oorzaak. Hardlopers die hun trainingsafstand te snel opvoeren. Balletdansers die de voorvoet overbelasten. Atleten die van trainingsondergrond wisselen. In deze gevallen ontstaat er een ontsteking van het voetbot door herhaalde belasting.
Daarnaast zijn er minder voor de hand liggende, maar even belangrijke oorzaken. Reumatoïde artritis bijvoorbeeld tast de gewrichten vaak symmetrisch aan. Sommige neuropathieën kunnen de manier waarop we onze voeten neerzetten veranderen. En laten we houdingsproblemen niet vergeten: een aandoening aan de wervelkolom kan onze manier van lopen volledig veranderen.
Symptomen: Wat u werkelijk voelt

Pijn in de middenvoetsbeentjes is natuurlijk het belangrijkste symptoom. Maar het is niet altijd hetzelfde.
Sommige patiënten beschrijven een constant brandend gevoel. Anderen beschrijven scherpe pijn bij het neerzetten van hun voet. Sommigen hebben het gevoel alsof ze op stenen lopen, terwijl anderen het gevoel hebben dat er een vreemd voorwerp onder hun voet zit.
Pijn in de grote teen komt met name vaak voor omdat het eerste middenvoetsbeentje tijdens de afzet meer belast wordt. De pijn kan zich echter vaak uitbreiden naar de hele voorvoet, inclusief zwelling.
Wat me opvalt, is dat veel patiënten compensatiestrategieën ontwikkelen. Ze gaan anders lopen om de pijn te vermijden, bijvoorbeeld door meer gewicht op hun hielen te plaatsen. Dit kan op de lange termijn weer andere problemen veroorzaken.
Tintelingen in de voeten zijn een ander symptoom dat niet genegeerd mag worden. Het kan wijzen op een zenuwaandoening, mogelijk een zich ontwikkelend Morton-neuroom.
Hoe komen we tot de diagnose?

Wanneer een patiënt met vermoedelijke middenvoetspijn op mijn spreekuur komt, is het eerste wat ik doe luisteren. Echt waar. Het verhaal dat ze me vertellen is cruciaal.
“Hoe lang heeft u al last van de pijn?” “Is de pijn geleidelijk erger geworden, of is het plotseling begonnen?” “Wat voor schoenen draagt u gewoonlijk?” “Doet u aan sport?” Al deze informatie helpt me het probleem te begrijpen.
Vervolgens ga ik over tot het lichamelijk onderzoek. Ik kijk naar hoe hij loopt, hoe hij zijn voeten neerzet en of er sprake is van hyperkeratose (de bekende eeltplekken) die kunnen wijzen op overbelasting. Ik palpeer elk middenvoetsbeentje afzonderlijk om de exacte locatie van de pijn in het middenvoetsbeentje te bepalen.
Röntgenfoto's zijn vaak het eerste beeldvormende onderzoek dat we aanvragen. Ze worden voornamelijk gebruikt om stressfracturen uit te sluiten – die vaker voorkomen dan je misschien denkt – of andere botpathologieën.
Echografie is zeer nuttig voor het beoordelen van weke delen. Met deze test kunnen we zien of er daadwerkelijk sprake is van ontsteking van de middenvoetsbeentjes, of er sprake is van ontstoken slijmbeurzen, of dat er een neuroom in ontwikkeling is.
De laatste jaren maak ik veel gebruik van baropodometrie. Dat is een test die analyseert hoe we ons gewicht verdelen tijdens het lopen. Ik laat je lopen op een speciaal platform dat de druk registreert. Het is verbazingwekkend hoe nuttig het is om te begrijpen wat er biomechanisch gebeurt.
Behandelingen: Hoe we het probleem oplossen

Het goede nieuws is dat de meeste gevallen van bilaterale metatarsalgie goed reageren op conservatieve behandeling. Dit betekent niet dat het altijd gemakkelijk of snel is, maar in de meeste gevallen kunnen we het probleem zonder operatie oplossen.
Rust is essentieel tijdens acute fases. Ik weet dat het moeilijk is als je moet werken en bewegen, maar probeer in ieder geval activiteiten te vermijden die de pijn verergeren. IJs helpt, vooral 's avonds na een dag werken.
Ontstekingsremmende medicijnen kunnen verlichting bieden, maar ze zijn geen permanente oplossing. Ik gebruik ze voornamelijk om de acute fase te beheersen en de patiënt in staat te stellen met fysiotherapie te beginnen.
Orthopedische inlegzolen zijn vaak de sleutel tot succes. Een goed gemaakte inlegzool verdeelt de druk op de voorvoet, waardoor ontstekingen worden verlicht. Er zijn verschillende soorten, van eenvoudige siliconen inlegzolen tot op maat gemaakte zolen die na een grondige houdingsanalyse worden vervaardigd.
Fysiotherapie is belangrijk voor het corrigeren van spieronevenwichtigheden en het verbeteren van de biomechanica van het lopen. Specifieke oefeningen om de intrinsieke voetspieren te versterken kunnen een groot verschil maken.
Wanneer conservatieve behandelingen niet volstaan – en het gaat hier om een klein percentage van de gevallen – kunnen we chirurgische ingrepen overwegen. Osteotomieën om de middenvoetsbeentjes te herpositioneren, neuromen te verwijderen en misvormingen te corrigeren. Maar ik verzeker u, we grijpen alleen naar een operatie als het absoluut noodzakelijk is.
Voorkomen is beter dan genezen: beter voorkomen dan genezen.

Het voorkomen van metatarsalgie vereist voornamelijk bewuste keuzes.
Schoenen zijn essentieel. Ik zeg niet dat je hakken helemaal moet afzweren, maar wel dat je ze moet variëren. Een schoen met een lichte verhoging (2-3 cm) kan een goed compromis zijn. Het belangrijkste is dat er voldoende ruimte is voor de tenen en dat de voetboog goed ondersteund wordt.
Gewichtsbeheersing is belangrijk. Je hoeft niet extreem dun te zijn, maar een redelijk gewicht behouden helpt zeker om de belasting op je middenvoetsbeentjes te verminderen.
Als je sport, verhoog dan geleidelijk de intensiteit. Het lichaam heeft tijd nodig om zich aan nieuwe belasting aan te passen. En als je pijn voelt, stop dan. Het is niet normaal om pijn te voelen tijdens lichamelijke activiteit.
SmartHallux: Waar wij u kunnen helpen

Bij SmartHallux zijn we gespecialiseerd in voet- en enkelchirurgie. Dr. Luigi Manzi, die ruime ervaring heeft op dit gebied, stelt voor elke patiënt een persoonlijk behandelplan op met behulp van de modernste technieken.
Het SmartHallux- team behandelt aandoeningen zoals hallux valgus , Morton-neuroma en andere misvormingen die voetpijn veroorzaken. SmartHallux biedt uitgebreide ondersteuning gedurende het gehele behandeltraject en is een uitstekende keuze voor een effectieve behandeling op maat. Boek nu (opent in een nieuw tabblad) uw consult bij het SmartHallux-team.
Vragen die u mij vaak stelt
Dokter, is het normaal dat ik aan beide voeten pijn heb?
Absoluut, sterker nog, het is vrij typisch voor metatarsalgie. Wanneer het probleem aan beide voeten voorkomt, wijst dit vaak op een gemeenschappelijke oorzaak – schoenen, houding, overgewicht – die beide voeten beïnvloedt.
Hoe lang duurt het voordat het geneest?
Het hangt sterk af van de oorzaak en hoe lang het probleem al bestaat. Met de juiste behandeling zien veel patiënten binnen 6-8 weken een aanzienlijke verbetering. Volledig herstel kan echter enkele maanden duren.
Moet ik helemaal stoppen met sporten?
Niet per se. Het hangt af van de sport en de intensiteit van de pijn. Ik raad vaak aan om je activiteit tijdelijk aan te passen, bijvoorbeeld door van hardlopen over te stappen op zwemmen, in plaats van er helemaal mee te stoppen.
Moet ik de inlegzolen voor altijd bewaren?
Niet per se. In veel gevallen is het mogelijk om het gebruik van inlegzolen geleidelijk af te bouwen zodra het acute probleem is opgelost en eventuele spieronevenwichtigheden zijn gecorrigeerd. Elk geval is echter anders.
