Verkalkende iliacale enthesitis: Wanneer heuppijn u geen gemoedsrust geeft
Verkalkende iliacale enthesitis is een ontsteking met kalkafzetting op de peesaanhechting aan het bekken, met pijn in heup of lies. Symptomen en behandeling.
Door Dr. Luigi Manzi·Bijgewerkt op
Heeft u wel eens last van een zeurende pijn in uw lies of zij? Wordt de pijn misschien erger bij het traplopen of bij het opstaan 's ochtends? Het zou calcificerende iliacale enthesitis kunnen zijn, een aandoening die ik regelmatig in mijn praktijk zie en die, moet ik zeggen, vaak wordt onderschat of verkeerd gediagnosticeerd.
Calcificerende iliacale enthesitis is niet bepaald de eenvoudigste naam ter wereld, dat geef ik toe. Maar in dit artikel zal ik proberen alles duidelijk uit te leggen, zoals ik dat altijd doe bij mijn patiënten.
Wat is calcificerende iliacale enthesitis?

Laten we beginnen met de basis. **Calcificerende enthesitis** is in wezen een ontsteking die de enthesen aantast – de punten waar pezen aan botten vastzitten. In het specifieke geval van iliacale calcificerende enthesitis hebben we het over het gebied waar de pees van de iliopsoas-spier aan het darmbeen vastzit, in de heupregio.
Wat er gebeurt, simpel gezegd, is dat er kalkafzettingen in dit gebied ontstaan. Zie deze afzettingen als kleine steentjes die zich in de pees nestelen. Ze zijn op zichzelf niet gevaarlijk, maar ze kunnen aanzienlijk ongemak veroorzaken en de beweging beperken.
**Insertionele calcificerende enthesopathie** – dit is de meer technische term – kan om verschillende redenen ontstaan. Het is vaak gerelateerd aan functionele overbelasting, maar niet altijd.
Waarom treedt deze enthesopathische verkalking op?

Dit is een van de vragen die ik het vaakst krijg. De waarheid is dat er geen eenduidige, precieze oorzaak is. Het menselijk lichaam is immers complex en enthesopathische veranderingen ontstaan vaak door een combinatie van factoren.
Overbelasting is zeker een van de belangrijkste oorzaken. Als je intensief sport, veel hardloopt of een baan hebt waarbij je urenlang moet staan, kan de pees "protesteren" door deze verkalkingen te vormen. Ik heb bijvoorbeeld veel hardlopers met dit probleem gezien.
Maar het gaat niet alleen om fysieke activiteit. Trauma kan ook een proces van **degeneratieve enthesopathie** in gang zetten. Een klap, een val, zelfs gebeurtenissen die op dat moment onbeduidend lijken, kunnen deze reactie in het lichaam veroorzaken.
En dan is er nog de leeftijd. Naarmate we ouder worden, veranderen de weefsels. **Calcificerende enthesopathieën** komen vaker voor na de leeftijd van 40-45 jaar. Dit is geen vaste regel, let wel – ik heb zelfs jonge atleten met dit probleem gezien – maar leeftijd speelt wel een belangrijke rol.
Genetische aanleg? Waarschijnlijk wel. Sommige mensen lijken gevoeliger te zijn voor het ontwikkelen van **enthesopathische verkalkingen**. Als er in de familie peesproblemen voorkomen, loopt u mogelijk een hoger risico.
De symptomen die u moet herkennen

Pijn is het belangrijkste symptoom. Maar niet zomaar pijn.
Mijn patiënten met **verkalkte enthesitis van de heup** beschrijven vaak pijn die begint in de lies en kan uitstralen naar de voorkant van de dij of de heup. Het is een specifieke pijn, die vaak verergert door bepaalde specifieke bewegingen: traplopen, opstaan vanuit een zittende positie of sit-ups doen.
Ochtendstijfheid is een ander typisch symptoom van calcificerende heupenthesopathie. Je wordt wakker en hebt de eerste paar minuten moeite met normaal bewegen. Daarna, naarmate je opwarmt, verbetert de situatie enigszins.
Sommige patiënten melden ook spierzwakte, vooral wanneer ze hun heup tegen weerstand moeten buigen. En er is vaak pijn bij palpatie van het getroffen gebied – drukken met de vingers op de juiste plek veroorzaakt ongemak.
Een interessant aspect van **calcierende enthesopathie** is dat de pijn intermitterend kan zijn. Er zijn periodes waarin het beter aanvoelt en andere periodes waarin het erger wordt, vaak zonder duidelijke oorzaak.
Hoe stellen we de diagnose?

Wanneer een patiënt met deze symptomen bij mij komt, begin ik altijd met een gedetailleerde medische anamnese. Ik wil alles weten: wanneer de pijn begon, wat de pijn verergert, wat de pijn verlicht, of er sprake is geweest van een trauma, en welke lichamelijke activiteiten er worden gedaan.
Daarna volgt het lichamelijk onderzoek. Ik controleer de bewegingen van de heup en doe een aantal specifieke tests om te zien of ik de pijn kan opwekken. Soms bevestigt een simpele druk op de juiste plek al het vermoeden van calcificerende enthesitis.
Maar om zeker te zijn, zijn instrumentele tests nodig. Röntgenfoto's zijn vaak de eerste stap; ze kunnen verkalkingen aan het licht brengen als die duidelijk genoeg aanwezig zijn. Echografie is erg nuttig om het weke weefsel te bekijken en de conditie van de pees te beoordelen.
Bij twijfelgevallen biedt een MRI-scan gedetailleerde informatie over alles: pees, bot en omliggend weefsel. Het is de meest uitgebreide test voor dit soort problemen.
De behandelingsopties die we hebben

Het goede nieuws is dat **enthesiopathie** vaak goed reageert op conservatieve behandeling. Een scalpel is in feite niet altijd nodig.
Relatieve rust is essentieel, in ieder geval in het begin. Dat betekent niet dat je stil moet blijven zitten, maar wel dat je activiteiten moet vermijden die de pijn verergeren. Als je elke dag hardloopt, is zwemmen of fietsen misschien een betere optie.
Ontstekingsremmende medicijnen kunnen helpen bij het bestrijden van pijn en ontstekingen. Maar let op: ze bieden geen permanente oplossing; ze dienen slechts om de symptomen te verlichten terwijl de onderliggende oorzaak wordt aangepakt.
Fysiotherapie is vaak de sleutel. Specifieke oefeningen om de heupspieren te strekken en te versterken, manuele technieken en soms fysiotherapeutische behandelingen zoals echografie of TECAR-therapie. Ik heb uitstekende resultaten gezien met een gerichte fysiotherapeutische aanpak.
In sommige specifieke gevallen kunnen we cortisone-injecties of, meer recent, stamceltherapie overwegen. Deze opties reserveer ik echter voor bijzondere situaties, nadat ik andere benaderingen heb onderzocht.
Een operatie? Dat is mogelijk, maar alleen in zeer specifieke gevallen die resistent zijn tegen alle andere behandelingen. Het is niet de eerste keus bij dit type perifere enthesopathie.
Wat kunt u verwachten tijdens uw herstel?

Het herstel van **verkalkte enthesitis** vereist geduld. Het is geen probleem dat in een week opgelost kan worden; dat moet je vanaf het begin weten.
Meestal zie ik na 3-4 weken van de juiste behandeling al de eerste verbeteringen. De pijn neemt af en bewegen gaat gemakkelijker. Volledig herstel kan echter 2-3 maanden duren, soms zelfs langer.
Het herstelproces verloopt niet altijd rechtlijnig. Er zijn betere en slechtere dagen. Dat is normaal; het hoort bij het genezingsproces van **calcificerende enthesopathieën**.
Een belangrijk punt: ook als de pijn afneemt, moet u doorgaan met de onderhoudsoefeningen. De pees heeft een geheugen, en als u meteen terugvalt in uw oude, slechte gewoonten, kan het probleem terugkeren.
Voorkomen is beter dan genezen

Er zijn een aantal dingen die u kunt doen om het risico op het ontwikkelen van **enthesopathische** problemen te verkleinen.
Een goede warming-up vóór lichamelijke activiteit is essentieel. Begin nooit aan een training zonder warming-up. Rekken en strekken na afloop is net zo belangrijk.
Varieer je activiteiten. Als je altijd hardloopt, probeer dan eens te zwemmen, fietsen of yoga. Zo voorkom je dat je steeds dezelfde spiergroepen overbelast.
Luister naar je lichaam. Als je pijn voelt, negeer die dan niet in de hoop dat het vanzelf overgaat. Vaak kan een paar dagen rust ernstigere problemen voorkomen.
SmartHallux: Waar wij u kunnen helpen

Bij SmartHallux zijn we gespecialiseerd in voet- en enkelchirurgie. Dr. Luigi Manzi, die ruime ervaring heeft op dit gebied, stelt voor elke patiënt een persoonlijk behandelplan op met behulp van de modernste technieken.
We werken met een multidisciplinaire aanpak, waarbij we samenwerken met gespecialiseerde fysiotherapeuten en, indien nodig, innovatieve technieken zoals stamceltherapieën toepassen.
Het SmartHallux- team behandelt aandoeningen zoals hallux valgus , Morton-neuroma en andere misvormingen die voetpijn veroorzaken. SmartHallux biedt uitgebreide ondersteuning gedurende het gehele behandeltraject en is een uitstekende keuze voor een effectieve behandeling op maat. Boek nu (opent in een nieuw tabblad) uw consult bij het SmartHallux-team.
Vragen die u mij vaak stelt
Dokter, is calcificerende iliacale enthesitis gevaarlijk?
Nee, het is niet gevaarlijk in de zin dat het geen risico vormt voor uw algehele gezondheid. Het is vervelend, kan uw bewegingsvrijheid beperken en uw levenskwaliteit beïnvloeden, maar het is geen ernstige aandoening. Met de juiste behandeling verdwijnt het in de meeste gevallen vanzelf.
Hoe lang duurt het voordat het volledig genezen is?
Het hangt van veel factoren af: hoe lang je al last hebt van het probleem, je leeftijd en het soort activiteit dat je doet. Gemiddeld duurt volledig herstel 2-3 maanden, maar elk geval is anders. Geduld is essentieel in dit proces.
Moet ik voorgoed stoppen met sporten?
Absoluut niet. U zult uw activiteiten tijdelijk moeten aanpassen tijdens de acute fase, maar het doel is altijd om u weer alles te laten doen wat u voorheen deed. Sterker nog, patiënten komen vaak sterker terug dan voorheen, omdat ze leren om beter te bewegen.
