Supinatie van de voet: oorzaken, symptomen en behandeling

Weet je, het is interessant. Als ik het over supinatievoeten heb, kijken veel patiënten me verbaasd aan. "Dokter, wat is dat?" vragen ze. En dat is normaal, want we horen veel meer over platvoeten – pronatievoeten – terwijl supinatievoeten enigszins in de schaduw blijven.

Toch zie ik dit probleem in mijn praktijk vaker dan je misschien denkt. Supinatie van de voet is in wezen het tegenovergestelde van platvoeten: in plaats van naar binnen te vallen, blijft de voetboog te hoog en stijf. Het gewicht rust voornamelijk op de buitenkant van de voet.

Heb je wel eens hele smalle voetafdrukken in het zand gezien? Dat zouden voeten kunnen zijn die naar boven gedraaid zijn (supinatie).

Wat gebeurt er precies bij een gesupineerde voet?

Stel je je voet voor als een veer. Onder normale omstandigheden wordt deze veer iets samengedrukt wanneer je er gewicht op zet, en rekt hij vervolgens weer uit. Het is een perfect mechanisme om schokken op te vangen en de belasting te verdelen.

Bij een supinerende voet blijft deze veerkracht echter te stijf. De voetboog is te uitgesproken en veert onvoldoende mee tijdens het lopen. Het gevolg? Het gewicht concentreert zich voornamelijk op de buitenrand van de voet en het voorvoetgebied.

Eerlijk gezegd is het een aandoening die vaak aangeboren is – je wordt er in principe mee geboren. Maar het kan zich ook in de loop van de tijd ontwikkelen om verschillende redenen, die we zo meteen zullen zien.

Het interessante is dat veel mensen met supinatievoeten dit niet meteen merken. Ze merken misschien wel dat hun schoenen aan de buitenkant meer slijten, of dat ze na een lange wandeling ongemak voelen op bepaalde plekken in hun voet. Maar ze leggen de link tussen deze signalen en het probleem niet.

De oorzaken? Diverse en vaak een combinatie van factoren.

Laten we eens kijken naar de redenen waarom een ​​supinatievoet kan ontstaan. In mijn ervaring is er zelden één enkele oorzaak.

Laten we beginnen met genetica. Ja, het is vaak een familieaangelegenheid. Het komt regelmatig voor dat een patiënt met een supinerende voet bij mij komt en dat we tijdens het gesprek ontdekken dat een ouder of broer/zus hetzelfde probleem heeft. De vorm van de voet, de spierstructuur, de botstructuur – dit alles kan erfelijk zijn.

Daarnaast zijn er neurologische problemen. Sommige aandoeningen die het zenuwstelsel aantasten, kunnen het spierevenwicht van de voet verstoren. Ik heb gevallen gezien die verband hielden met spina bifida, cerebrale parese of zelfs trauma dat de zenuwen heeft beschadigd.

Maar daar houdt het niet op. Direct trauma kan ook de oorzaak zijn. Een slecht genezen voetfractuur, een peesblessure of ligamentbeschadiging – al deze gebeurtenissen kunnen de biomechanica van de voet veranderen en tot supinatie leiden.

En dan is er nog iets wat veel mensen onderschatten: de verkeerde schoenen. Jarenlang het dragen van ongeschikt schoeisel kan de structuur van de voet geleidelijk veranderen. Schoenen die te strak zitten, te hoge hakken hebben of onvoldoende steun aan de voetboog bieden, kunnen bijdragen aan het probleem.

Symptomen: Wat patiënten mij vertellen

"Dokter, ik heb pijn hier beneden, aan de zijkant van mijn voet." Dit is een van de zinnen die ik het vaakst hoor. De pijn die kenmerkend is voor een supinatievoet is geconcentreerd langs de buitenrand en kan soms doorlopen tot aan de enkel.

Veel patiënten beschrijven ook een gevoel van stijfheid. "Het is alsof de voet niet goed beweegt," zeggen ze. En ze hebben gelijk: een slechte flexibiliteit van de voetboog vermindert het aanpassingsvermogen tijdens het lopen.

Wat zijn andere symptomen die ik tijdens het onderzoek opmerk? Abnormaal versleten schoenen – altijd aan de buitenkant. Ook enkelproblemen komen vaak voor, omdat supinatie de hele stand van het been beïnvloedt. Het is niet ongebruikelijk dat deze patiënten ook knie- of heuppijn ervaren.

Een specifiek symptoom dat sommigen melden, is een neiging tot verzwikking van de enkel. De supinatiepositie maakt het gewricht minder stabiel.

Hoe we de diagnose in de praktijk stellen

Wanneer een patiënt bij mij komt met een vermoedelijke supinatie van de voet, observeer ik hem of haar eerst tijdens het lopen. Het is verbazingwekkend hoeveel je kunt afleiden door alleen al naar de gang te kijken.

Vervolgens onderzoek ik de voet nauwkeurig. Ik controleer de vorm van de voetboog, de flexibiliteit van de gewrichten en de spierkracht. Wat ik altijd doe, is de voetafdruk onderzoeken: ik laat de patiënt op een oppervlak stappen dat een voetafdruk achterlaat. Bij een supinatievoet is de voetafdruk in het midden erg smal.

Indien nodig vraag ik een röntgenfoto aan om de botstructuur beter te kunnen beoordelen. In specifieke gevallen kan een baropodometrische test ook nuttig zijn – een instrument dat nauwkeurig meet hoe het gewicht onder de voet verdeeld is tijdens het lopen.

Behandelingsopties: wat kunnen we doen?

Nu komen we bij het meest interessante deel: hoe wordt het behandeld? Wel, dat hangt af van de ernst van het geval en de symptomen.

In de meeste gevallen beginnen we met een conservatieve aanpak. Op maat gemaakte orthopedische inlegzolen zijn vaak de eerste oplossing die ik voorstel. Niet de standaardzolen uit de supermarkt, maar inlegzolen die speciaal voor die voet zijn ontworpen, die de druk beter verdelen en de ondersteuning verbeteren.

Fysiotherapie kan erg nuttig zijn. Rekeningsoefeningen verbeteren de flexibiliteit van de voet, versterken zwakkere spieren en werken aan proprioceptie – het vermogen van de voet om zijn positie in de ruimte te 'voelen' – kan helpen.

De juiste schoenen maken een enorm verschil. Ik raad altijd schoenen aan met goede voetboogondersteuning, schokabsorberende zolen en een vorm die de anatomie van de voet volgt. Soms is dit alleen al voldoende om de symptomen aanzienlijk te verminderen.

In ernstigere gevallen, wanneer de pijn hevig is en niet reageert op conservatieve behandelingen, kan een operatie worden overwogen. Maar eerlijk gezegd, in mijn ervaring komt dit zelden voor. Operaties kunnen de vorm van de voet corrigeren, maar ze zijn voorbehouden aan zeer specifieke situaties.

Het advies dat ik mijn patiënten altijd geef.

Voorkomen is beter dan genezen, zoals het spreekwoord luidt. En in het geval van een supinatievoet kunnen een paar voorzorgsmaatregelen echt een verschil maken.

Ten eerste: let op je schoenen. Dat zeg ik altijd tegen mijn patiënten. Draag comfortabele schoenen in de juiste maat die je voeten goed ondersteunen. Vermijd hoge hakken gedurende langere tijd.

Ten tweede: houd je voeten in vorm. Simpele oefeningen, zelfs thuis, kunnen helpen om de flexibiliteit en kracht te behouden. Denk aan buig- en strekbewegingen van de enkel, oefeningen met een tennisbal onder je voet en, indien mogelijk, blootsvoets lopen op zand.

Ten derde: negeer de signalen van je lichaam niet. Als je voet pijn doet, als je schoenen vreemd slijten, als je vaak je enkels verstuikt – wacht dan niet tot het probleem erger wordt.

SmartHallux: Waar wij u kunnen helpen

Bij SmartHallux zijn we gespecialiseerd in voet- en enkelchirurgie. Dr. Luigi Manzi, die ruime ervaring heeft op dit gebied, stelt voor elke patiënt een persoonlijk behandelplan op met behulp van de modernste technieken.

Onze aanpak begint altijd met een uitgebreide beoordeling. We kijken niet alleen naar de voet, maar naar de hele persoon: houding, gewoonten, verwachtingen. Pas dan kunnen we de meest geschikte behandeling voorstellen.

Het SmartHallux- team behandelt aandoeningen zoals hallux valgus , Morton-neuroma en andere misvormingen die voetpijn veroorzaken. SmartHallux biedt uitgebreide ondersteuning gedurende het gehele behandeltraject en is een uitstekende keuze voor een effectieve behandeling op maat. Boek nu (opent in een nieuw tabblad) uw consult bij het SmartHallux-team.

De vragen die je me het vaakst stelt