Hallux valgus bij kinderen: wanneer moet je je zorgen maken en wat moet je doen?
Hallux valgus komt ook bij kinderen voor en is zelden ernstig, maar vroeg herkennen helpt om tijdig in te grijpen. Oorzaken, symptomen en behandeling.
Door Dr. Luigi Manzi·Bijgewerkt op
Heb je wel eens gemerkt dat je kind vreemd loopt? Of klaagt over zijn voet?
Veel ouders komen bezorgd naar mijn praktijk omdat ze iets vreemds aan de grote teen van hun kind hebben opgemerkt. "Dokter, hij ziet er krom uit," zeggen ze vaak. En terecht, want hallux valgus (eeltknobbel) komt vaker voor bij kinderen dan je misschien denkt.
Hallux valgus is een aandoening die ik regelmatig bij kinderen zie. Het is geen ernstige aandoening, hoor. Maar het is belangrijk om het vroegtijdig te herkennen, zodat er tijdig ingegrepen kan worden.
Wat is hallux valgus precies bij kinderen?

Laten we het even verduidelijken. Hallux valgus is een aandoening waarbij de grote teen – de ‘grote vinger’, om het zo maar te zeggen – naar de andere tenen toe helt. Het bot dat de grote teen ondersteunt, verschuift naar de binnenkant van de voet, waardoor die kenmerkende uitstulping aan de binnenkant ontstaat.
Bij kinderen is de situatie uniek omdat de voet nog groeit. Dit is anders dan bij volwassenen, waar we vaak meer duidelijke en pijnlijke misvormingen zien.
Interessant genoeg kan het bij jonge kinderen lastig zijn om onderscheid te maken tussen een echte hallux valgus en wat we "fysiologische hallux valgus" noemen – dat wil zeggen, een hallux valgus die normaal is voor hun leeftijd. Daarom is een getraind oog nodig.
Waarom gebeurt het? Oorzaken van hallux valgus bij kinderen

Dit is de vraag die alle ouders me stellen: "Maar waarom is dit mijn zoon overkomen?"
Genetica speelt inderdaad een belangrijke rol. Als er in de familie een aanleg is voor hallux valgus, neemt de kans toe. Maar het is niet alleen een kwestie van DNA.
De verkeerde schoenen zijn een serieus probleem. Ik zie te veel kinderen die al op 6- of 7-jarige leeftijd te strakke schoenen dragen, schoenen met spitse neuzen, of erger nog, schoenen met noppen. Een kindervoet heeft ruimte nodig. Hij moet vrij kunnen groeien.
Er zijn ook kinderen die al op zeer jonge leeftijd intensief sporten. Niet dat sporten slecht voor ze is, integendeel! Maar voetbal, ballet en gymnastiek kunnen – als ze intensief worden beoefend – de nog in ontwikkeling zijnde structuren van de voet belasten.
Soms, maar zelden, kunnen bunions bij kinderen verband houden met aandoeningen zoals ernstige platvoeten of neuromusculaire problemen. In die gevallen is de aanpak uiteraard anders.
Signalen die niet onderschat mogen worden.

De eerste symptomen van hallux valgus bij kinderen verschijnen meestal tussen de 4 en 8 jaar, maar elk kind is anders.
Het eerste teken is vaak visueel: dat kleine bultje dat aan de binnenkant van de voet verschijnt, vlakbij de grote teen. Het is in eerste instantie misschien nauwelijks zichtbaar.
Dan kan de pijn beginnen. "Mama, mijn voet doet pijn"—vooral na veel rennen of spelen. Roodheid en zwelling rond het gewricht zijn andere waarschuwingssignalen.
Sommige kinderen beginnen anders te lopen. Ze merken misschien dat ze hun voeten niet goed neerzetten, of dat ze vaak hun schoenen uittrekken omdat ze die oncomfortabel vinden.
Hoe stel ik de diagnose in de spreekkamer?

Wanneer een kind met een vermoedelijke hallux valgus bij me komt, begin ik met de beoordeling nog voordat hij zijn schoenen uittrekt.
Ik kijk naar hoe hij loopt, hoe hij zijn voeten neerzet en of hij een bepaalde houding heeft. Vervolgens onderzoek ik zijn voet vanuit alle hoeken en beoordeel ik de beweeglijkheid van zijn tenen en de vorm van zijn voetboog.
Röntgenfoto's zijn niet altijd nodig bij jonge kinderen, maar ze kunnen soms helpen om de conditie van hun botten en gewrichten beter te begrijpen. Het hangt af van hun leeftijd en de ernst van wat ik zie.
Een belangrijk punt: bij kinderen jonger dan 4-5 jaar is wat vaak op een hallux valgus lijkt, eigenlijk normaal. De voet van een peuter is nog erg 'zacht' en kan er misvormd uitzien, terwijl hij in werkelijkheid gewoon groeit.
Wat we kunnen doen: Behandelingen voor hallux valgus bij kinderen

Het goede nieuws is dat we bij kinderen veel behandelingsmogelijkheden hebben, vaak zonder operatie.
Bij milde gevallen is het kiezen van de juiste schoenen essentieel. Schoenen met een brede neus, flexibele zolen en de juiste maat (koop nooit schoenen die "meegroeien"!). Ik weet dat het duurder is om vaak nieuwe schoenen te kopen, maar een kindervoet groeit snel en heeft voldoende steun nodig.
Specifieke oefeningen werken heel goed voor kinderen. Oefeningen om de voetspieren te versterken, het evenwicht te verbeteren en de gewrichten soepel te houden. Ze zijn eenvoudig, lijken vaak op spelletjes en kinderen vinden het leuk om ze te doen.
Op maat gemaakte inlegzolen kunnen nuttig zijn, vooral als je ook platvoeten hebt. Ze zijn echter niet altijd nodig; het hangt af van de specifieke situatie.
Een operatie bij kinderen is voorbehouden aan zeer specifieke en ernstige gevallen, meestal na de leeftijd van 8-10 jaar, wanneer de voet verder is ontwikkeld. Maar het gaat hier om zeer kleine percentages.
Herstel en verwachtingen
Ik moet hier eerlijk zijn tegenover ouders. Bij jonge kinderen zien we vaak aanzienlijke verbeteringen, maar dat vergt tijd en consistentie.
Met de juiste conservatieve behandeling zie ik doorgaans na 3-4 maanden verbetering. De pijn neemt af, de misvorming stabiliseert of verbetert enigszins. We keren niet altijd terug naar een volledig normale situatie, maar het belangrijkste is om de progressie te stoppen en de voetfunctie te behouden.
Kinderen zijn geweldig omdat ze zich snel aanpassen aan veranderingen. Nieuwe schoenen, oefeningen, inlegzolen – na wat aanvankelijke weerstand werken ze meestal goed mee.
Hoe kun je bunions bij kinderen voorkomen?

Preventie begint bij de keuze van het eerste paar schoenen. Vermijd schoenen die te stijf, te strak of met spitse neuzen zijn. Kleine voetjes moeten zich vrij kunnen bewegen.
Laat kinderen zoveel mogelijk op blote voeten lopen. Binnen, in de tuin, op het zand. Op blote voeten lopen bevordert de spierontwikkeling en het proprioceptieve vermogen.
Wees voorzichtig met te intensieve sporten op jonge leeftijd. Beweging is goed voor je, maar doe het met mate en draag de juiste schoenen.
Als je iets vreemds opmerkt, wacht dan niet. Hoe eerder je ingrijpt, hoe beter het resultaat.
SmartHallux: Waar wij u kunnen helpen

Dr. Luigi Manzi, die specifieke ervaring op dit gebied heeft opgedaan, behandelt elke patiënt – inclusief kinderen – met een persoonlijk behandelplan waarbij hij gebruikmaakt van de modernste technieken.
We werken veel met kinderen en gezinnen, omdat we weten hoe belangrijk een zachte en meelevende aanpak is bij de kleintjes.
Het SmartHallux- team behandelt aandoeningen zoals hallux valgus , Morton-neuroma en andere misvormingen die voetpijn veroorzaken. SmartHallux biedt uitgebreide ondersteuning gedurende het gehele behandeltraject en is een uitstekende keuze voor een effectieve behandeling die is afgestemd op uw behoeften en die van uw kind. Boek nu (opent in een nieuw tabblad) uw consult bij het SmartHallux-team.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd kan een hallux valgus-operatie bij kinderen worden uitgevoerd?
Een operatie voor hallux valgus bij 10-jarigen is mogelijk, maar ik overweeg dit alleen in zeer ernstige gevallen en wanneer alle andere behandelingen hebben gefaald. We wachten meestal liever tot de voet verder ontwikkeld is, rond de leeftijd van 12-14 jaar.
Werken natuurlijke middelen tegen hallux valgus bij kinderen echt?
Conservatieve behandelingen – de juiste schoenen, oefeningen en inlegzolen – zijn zeer effectief voor kinderen. "Natuurlijk" in de zin dat ze niet-invasief zijn, dat klopt. Maar ze moeten wel door een specialist worden voorgeschreven.
Mijn zoon is 6 jaar oud en zijn grote teen lijkt krom te staan. Is dit ernstig?
Niet per se. Op 6-jarige leeftijd is de voet nog in ontwikkeling. Wat bij kinderen vaak op een hallux valgus lijkt, is gewoon een normale groeifase. Het is belangrijk om je te laten onderzoeken voor een goede diagnose.
