Pijn achter de hiel: wat u moet weten als elke stap pijn doet
Pijn achter de hiel bij elke stap? De oorzaken, van achillespeesontsteking en bursitis tot de ziekte van Haglund, en wat u zelf kunt doen.
Door Dr. Luigi Manzi·Bijgewerkt op
Je wordt 's ochtends wakker en zodra je uit bed stapt... auw! Een pijnscheut achter je hiel waardoor je opspringt.
Als je dit artikel leest, weet je waarschijnlijk precies waar ik het over heb. Pijn achter de hiel is een van die ongemakken die je dag flink kunnen verpesten. Het is niet alleen de pijn: het beïnvloedt hoe je loopt, rent en soms zelfs hoe je uit een stoel opstaat.
In mijn praktijk zie ik veel mensen met dit probleem. En het eerste wat ze bijna altijd zeggen is: "Dokter, wat heb ik verkeerd gedaan?" De waarheid? Vaak heb je niets verkeerd gedaan. De hiel is een gebied dat elke dag hard werkt, en soms... tja, dan verzet hij zich.
Wat gebeurt er precies met je hiel?

De hiel is niet zomaar een stuk bot. Het is een complex systeem.
Beschouw het hielbeen (calcaneus) als de pijler van een brug. De achillespees, de dikke pees die je achter je enkel voelt, loopt erboven. Daaronder bevindt zich de plantaire fascia, een soort gespannen 'koord' dat de voetboog ondersteunt. Rondom de fascia bevinden zich slijmbeurzen (kleine met vocht gevulde kussentjes), zenuwen en bloedvaten.
Wanneer een van deze structuren ontstoken of geïrriteerd raakt, is het resultaat altijd hetzelfde: pijn. Soms is het een scherpe, stekende pijn, soms een doffe pijn, als een gewicht dat nooit verdwijnt.
De meest voorkomende oorzaken van hielpijn in de rug

Achillespeesontsteking is misschien wel de meest voorkomende. De achillespees is sterk, maar niet onkwetsbaar. Als je te veel hardloopt, plotseling van schoenen wisselt of er gewoon aanleg voor hebt, kan hij ontstoken raken. De pijn zit meestal net achter de hiel, soms trekt hij omhoog richting de kuit.
Dan is er nog plantaire fasciitis. Oh, die ken ik maar al te goed! Het is een ontsteking van het bindweefsel onder de voet, maar de pijn wordt vaak gevoeld precies op de plek waar het aan de hiel vastzit. Typisch: hevige pijn 's ochtends, die afneemt tijdens het lopen, maar terugkeert als je te lang stilzit.
Hielbursitis is subtieler. Bursae zijn kleine kussentjes die ervoor zorgen dat de pezen kunnen glijden. Wanneer ze ontstoken raken, wordt elke beweging pijnlijk. De hiel raakt opgezwollen en voelt pijnlijk aan.
Er zijn ook hielsporen – wat patiënten 'sporen' noemen. Dat zijn kleine botwoekeringen die zich op de hiel vormen. Ze doen niet altijd pijn, maar als ze dat wel doen... dan voel je het zeker.
Soms is het probleem het syndroom van Haglund, ofwel de ziekte van Haglund. Dit treedt op wanneer zich een botuitgroei achter de hiel vormt die constant geïrriteerd raakt door de schoen. De hiel wordt rood en pijnlijk.
Zeldzamer, maar mogelijk: stressfracturen (vooral bij sporters), artrose, neuropathie en soms zelfs jicht kunnen dit gebied aantasten.
Symptomen die u niet kunt negeren

Pijn achter de hiel heeft typische kenmerken.
's Ochtends is het vaak vreselijk. De eerste paar stappen na een pauze zijn het ergst. Daarna, als je het gebied geleidelijk opwarmt, wordt het iets beter. Maar pas op: als je na een pauze weer actief wordt, komt het terug.
De hiel kan gezwollen en soms rood zijn. Hij is gevoelig bij aanraking en voelt soms aan als een specifieke 'pijnlijke plek'. Als de achillespees is aangedaan, kunt u stijfheid in de achterkant van uw been voelen.
Sommige patiënten beschrijven een plotselinge hielpijn die hen overvalt. Anderen beschrijven een doffe, constante pijn die nooit verdwijnt.
Als er naast hielpijn ook sprake is van zwelling in de enkel, kan dit een teken zijn van een complexer probleem dat onmiddellijke aandacht vereist.
Hoe ik tot de diagnose kom

Als u met hielpijn bij mij op de praktijk komt, is het eerste wat ik doe luisteren. U vertelt me wanneer de pijn begint, hoe deze is ontstaan en wat de pijn verergert of verbetert. Deze informatie is zeer waardevol.
Dan vraag ik je om je schoenen en sokken uit te doen en te kijken. Is je hiel gezwollen? Rood? Zijn er afwijkingen? Ik zal er voorzichtig aan voelen om precies te bepalen waar de pijn zit.
Ik laat je een paar bewegingen maken: buig je voet, ga op je tenen staan, loop een klein stukje. Elke beweging vertelt me iets.
Soms is dit voldoende om te achterhalen wat er mis is. Andere keren is meer gedetailleerd onderzoek nodig. Een röntgenfoto kan hielsporen of breuken aan het licht brengen. Echografie is uitstekend geschikt voor het bekijken van pezen en zacht weefsel. MRI? Die gebruik ik alleen bij complexe gevallen, wanneer ik alles tot in detail moet kunnen zien.
Bloedonderzoek is zelden nodig, alleen als ik artritis of jicht vermoed.
De behandelingsopties die we hebben

Het goede nieuws? In de overgrote meerderheid van de gevallen verdwijnt hielpijn zonder operatie.
Rust is essentieel. Ik weet het, ik weet het... "Dokter, maar ik moet werken!" Rust betekent niet stilzitten, maar vermijden wat de pijn verergert. Als je rent, stop dan even. Als je veel loopt voor je werk, probeer dan zo min mogelijk te lopen.
IJs is een wondermiddel tegen hielontsteking. Breng het vijftien tot twintig minuten per keer aan, meerdere keren per dag. Breng het nooit direct op de huid aan.
Ontstekingsremmende medicijnen kunnen verlichting bieden, maar ze zijn slechts een tijdelijke oplossing. Pijn moet worden verholpen door de oorzaak aan te pakken, niet door deze alleen maar te maskeren.
Fysiotherapie? Fantastisch. Rek- en strekoefeningen voor de achillespees en de voetzoolpees zijn vaak effectief. Je fysiotherapeut kan ook echografie, Tecar-therapie en shockwaves gebruiken.
Steunzolen op maat kunnen wonderen verrichten, vooral bij hielspoor. Ze corrigeren de stand van de voet en verminderen de druk op de hiel.
In hardnekkige gevallen overweeg ik cortisoninjecties. Die zijn effectief, maar ik gebruik ze spaarzaam omdat ze de pezen kunnen verzwakken als ze te vaak worden toegediend.
Een operatie? Dat is het laatste redmiddel, voorbehouden aan gevallen die na minimaal zes maanden conservatieve behandeling simpelweg niet aanslaan.
Voorkomen is beter dan genezen

Enkele praktische adviezen die ik mijn patiënten altijd meegeef.
Ten eerste: schoenen zijn belangrijk. Echt heel belangrijk. Goed gedempte schoenen met een goede voetboogondersteuning. Vermijd schoenen die te plat zijn of versleten. En als je sport, vervang je schoenen dan regelmatig – hardloopschoenen moeten elke 500-800 kilometer vervangen worden.
Ten tweede: dagelijks stretchen. Zelfs maar vijf minuten 's ochtends en 's avonds kan veel problemen voorkomen. Het rekt je kuitspieren, voetzoolpees en achillespees.
Als je overgewicht hebt, is elke kilo die je verliest een weldaad voor je voeten. Je hiel draagt je hele lichaamsgewicht, dus het verliezen van wat gewicht kan alleen maar voordelen opleveren.
Pas op voor plotselinge veranderingen. Als je wilt beginnen met hardlopen, doe het dan geleidelijk. Als je van schoenen wisselt, geef je voeten dan de tijd om te wennen.
SmartHallux: Waar wij u kunnen helpen

Dr. Luigi Manzi, die specifieke ervaring op dit gebied heeft opgedaan, begeleidt elke patiënt met een persoonlijk behandelplan en maakt daarbij gebruik van de modernste technieken.
Het SmartHallux- team behandelt aandoeningen zoals hallux valgus , Morton-neuroma en andere misvormingen die voetpijn veroorzaken. SmartHallux biedt uitgebreide ondersteuning gedurende het gehele behandeltraject en is een uitstekende keuze voor een effectieve behandeling op maat. Boek nu (opent in een nieuw tabblad) uw consult bij het SmartHallux-team.
Wij behandelen niet alleen chirurgische gevallen; vaak is een conservatieve aanpak de beste oplossing, en wij begeleiden u naar de meest geschikte behandelingsmethode voor uw specifieke situatie.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het herstel van hielpijn?
Het hangt af van de oorzaak en hoe lang het probleem al speelt. Acute achillespeesontsteking kan met de juiste behandeling binnen 2-3 weken genezen. Chronische hielspoor kan maanden duren. De ontstoken hiel geneest over het algemeen langzaam omdat er constant druk op staat.
Kan ik blijven lopen met hielpijn?
Een beetje lopen helpt vaak, maar helemaal stil blijven staan niet. Maar als elke stap aanvoelt als een marteling, stop dan. Luister naar je lichaam. Heftige pijn is een teken dat er iets mis is.
Zijn orthopedische schoenen echt nodig?
Je hebt niet altijd speciale orthopedische schoenen nodig. Vaak volstaan op maat gemaakte inlegzolen in gewone, kwalitatief goede schoenen. Elk geval is anders.
Wanneer moet ik me zorgen maken?
Als uw hiel ernstig gezwollen en rood is, als u koorts heeft, als de pijn na een blessure is ontstaan of als u helemaal niet kunt lopen, kunt u beter niet wachten. Over het algemeen geldt: als twee weken rust en ijs geen verbetering opleveren, is het tijd om een specialist te raadplegen.
