Halluks Valgus ve Osteoartrit: Sorun Karmaşıklaştığında
Halluks valgus ve osteoartrit birlikteyken ağrı yalnızca şekil bozukluğundan değil, eklem kıkırdağının aşınmasından da kaynaklanır. Belirtileri ve tedavisi.
Yazar: Dr. Luigi Manzi·Güncelleme:
Yürürken başparmağınızın ağrıdığını biliyor musunuz? Sadece şekil bozukluğundan değil, aynı zamanda hareketle kötüleşen, sürekli ve hafif bir ağrıdan dolayı da. Bu genellikle bunyon veya artrit olabilir.
Birçok hasta bana sadece ayak başparmağı çıkıntısı (bunyon) olduğunu düşünerek geliyor. O çıkıntıyı, ayak parmağındaki o eğriliği görüyorlar ve sorunun sadece estetik veya mekanik olduğunu düşünüyorlar. Ama sonra bana sabahları yaşadıkları sertlikten, hareketsiz kaldıktan sonra eklemin "kilitlenmiş" gibi hissetmesinden ve en rahat ayakkabılarla bile geçmeyen ağrıdan bahsediyorlar. İşte o zaman artritin ayak başparmağının metatarsofalangeal eklemine yayıldığından şüpheleniyorum.
Halluks Valgus Osteoartrit ile Karşılaştığında

Hepimiz halluks valgus'u biliyoruz. Bu, başparmağın diğer parmaklara doğru sapması ve yanlara doğru çıkıntı yapan o meşhur "bunyon"dur. Peki bu deformite zamanla devam ederse ne olur?
Sürekli mekanik strese maruz kalan başparmak eklemi aşınmaya başlar. Düzgün kapanmayan bir kapı menteşesini düşünün: sonunda aşınır. Kemiklerin birbirinin üzerinde kaymasını sağlayan pürüzsüz doku olan eklem kıkırdağı incelir. Küçük düzensizlikler ortaya çıkar. Altta yatan kemik, osteofit adı verilen küçük çıkıntılar oluşturarak tepki verir.
İşte halluks valgusun halluks valgus osteoartritine nasıl dönüşebileceği. Bu her zaman olmaz, ancak olduğunda durum önemli ölçüde daha karmaşık hale gelir.
Bu Kombinasyonun Arkasındaki Sebepler

Bakalım, bu noktaya nasıl geliniyor? Sonuçta, her halluks valgus artrit rahatsızlığına dönüşmüyor.
Öncelikle genetik yatkınlık var. Ailede benzer sorunların öyküsü varsa, olasılık artar. Sonra ayakkabılar var. Ortopedistler olarak bunu her zaman söyleriz ama doğru: çok dar ayakkabılar, yüksek topuklu ayakkabılar ve ayağın anatomisine uymayan ayakkabılar zamanla çok büyük hasara neden olabilir.
Yaşın da rolü var. Yaşla birlikte kıkırdak doğal olarak elastik özelliklerini kaybeder. Buna bir de halluks valgusun mekanik deformasyonu eklenince, iş bitmiş demektir.
Ancak sıklıkla hafife aldığımız bir faktör daha var: vücut ağırlığı ve fiziksel aktivite. Gün boyu ayakta çalışan aşırı kilolu bir hasta, eklemi sürekli strese maruz bırakır. Eklem daha çabuk "yorulur".
Göz ardı edemeyeceğiniz belirtiler

Bu ağrı, basit bir ayak başparmağı çıkıntısının ağrısından farklıdır. Sadece ayakkabıya sürtünmenin verdiği rahatsızlık değil. Bu, eklemle ilgili derin bir ağrı.
Hastalarım bana bunu şöyle anlatıyor: "Doktor, eklemimde sanki bir çivi varmış gibi hissediyorum." Hareketle, özellikle de başparmağı yukarı doğru bükmeye çalışırken (yürürken ve topuğu yerden kaldırırken olduğu gibi) daha da kötüleşiyor. Sabahları ise korkunç oluyor. Eklem sertleşiyor, sanki işlevini yerine getirebilmesi için "ısınması" gerekiyor gibi hissediliyor.
Bazen şişlik de olur. Eklem daha büyük ve dokunulduğunda sıcak hissedilir. Bazı durumlarda, "sabah sertliği" denilen durum gelişir; uyandıktan sonra birkaç dakika boyunca başparmak sertleşir.
İlginç bir şekilde, ağrı genellikle sadece başparmakla sınırlı kalmaz. Ağrı ikinci parmağa yayılabilir veya hastanın bilinçsizce yürüyüşünü başparmağına ağırlık vermekten kaçınacak şekilde ayarlaması nedeniyle ayak tabanının altında ağrıya (metatarsalji) neden olabilir.
Teşhis nasıl konulur?

Hasta muayenehaneme geldiğinde, ilk olarak nasıl yürüdüğüne bakarım. Halluks valgus artritinin belirgin bir "imzası" vardır: Kişinin başparmağını bükmekten kaçındığını hemen görebilirsiniz.
Sonra ayağı muayene ediyorum. Eklem hareketliliğini test ediyorum; artrit vakalarında bu hareketlilik her zaman azalmıştır. Ekleme bastırıyorum: eğer artrit varsa, ağrır. Belirli, lokalize bir ağrı.
Ancak kesin tanı röntgen filmlerinden gelir. Burada osteoartrit belirtileri açıkça görülebilir: eklem boşluğunun daralması, osteofitler (vücudun hasarlı eklemi "stabilize etmek" için ürettiği kemik çıkıntıları) ve düzensiz kemik profilleri.
Bazen ameliyat planlamam gerektiğinde de BT taraması talep ediyorum. Eklemdeki pozisyonun 3 boyutlu olarak tam olarak nasıl olduğunu görmem gerekiyor.
Yapabileceklerimiz: Mevcut Tedaviler

Öncelikle basit şeylerden başlayalım. Osteoartrit henüz erken evredeyse, sorun genellikle ameliyatsız olarak yönetilebilir.
Ayakkabı olmazsa olmazdır. Çirkin ortopedik ayakkabılardan bahsetmiyorum; günümüzde mükemmel teknik özelliklere sahip güzel ayakkabılar var. Önemli olan geniş burunlu, alçak topuklu (en fazla 2-3 santimetre) ve iyi kemer desteği sağlayan esnek bir tabana sahip olmalarıdır.
Kişiye özel tabanlıklar harikalar yaratabilir. Yükü yeniden dağıtarak başparmak eklemindeki stresi azaltırlar. Ben her zaman baropodometrik analizden sonra yapıyorum; hastanın ayağının tam olarak nerede durduğunu görmek önemlidir.
Ağrı ve iltihaplanma için, iltihap önleyici ilaçlar akut dönemlerde yardımcı olur. Ancak dikkatli olun: bunlar uzun vadeli bir çözüm değildir. Bazen hyaluronik asit enjeksiyonlarına başvuruyorum; bu, eklemi içeriden "yağlamak" gibi bir şey.
Fizyoterapi genellikle göz ardı edilir, ancak önemli bir rol oynar. Eklem hareketliliğini korumaya yönelik özel egzersizler, iltihabı azaltmaya yönelik teknikler ve ayak propriosepsiyonu üzerinde çalışmalar, başlıca faydaları arasındadır.
Bütün bunlar yeterli olmazsa ne olacak? O zaman ameliyattan bahsedeceğiz.
Ameliyat: Ne Zaman Gerekli Hale Gelir?

Osteoartritli her ayak başparmağı çıkıntısı ameliyat gerektirmez. Ancak ağrı günlük yaşamı olumsuz etkileyecek hale geldiğinde ve konservatif tedaviler işe yaramadığında ameliyat düşünülmelidir.
Uygulanan teknikler, deformite derecesine ve artritin yaygınlığına bağlı olarak değişir. Basit eklem temizliğinden (artroliz) daha ciddi vakalarda eklem kaynaştırmasına (artrodez) kadar uzanabilirler.
Şahsen, mümkün olduğunca eklem hareketini koruyan teknikleri tercih ediyorum. Amaç, iyi fonksiyonu korurken ağrıyı ortadan kaldırmaktır.
İyileşme süreci kişiden kişiye büyük ölçüde değişir. Genellikle kemik iyileşmesi 6-8 hafta sürer, ancak tam iyileşme birkaç ay sürebilir. İlk birkaç gün özel bir destekleyici cihazla yürüyeceksiniz, ardından kademeli olarak normale döneceksiniz.
SmartHallux: Size Nasıl Yardımcı Olabiliriz?

SmartHallux ekibi, halluks valgus , Morton nöroması ve ayak ağrısına neden olan diğer deformiteler gibi durumları tedavi etmektedir . Bu alanda özel deneyim kazanmış olan Dr. Luigi Manzi, minimal invaziv teknikler de dahil olmak üzere en modern teknikleri kullanarak her hastaya kişiselleştirilmiş bir tedavi planı uygulamaktadır. SmartHallux ekibiyle uzman konsültasyonunuzu şimdi planlayın (yeni sekmede açılır).
Yaklaşımımız her zaman kişiye özeldir: Herkes için geçerli standart bir prosedür yoktur. Her ayak farklıdır, her hastanın ihtiyaçları farklıdır.
SIK SORULAN SORULAR
Doktor bey, eğer ayak başparmağımda kemik çıkıntısı (bunyon) ve osteoartrit varsa, mutlaka ameliyat olmam gerekiyor mu?
Kesinlikle hayır. Ameliyat her zaman son çaredir. Önce her şeyi deniyoruz: yaşam tarzı değişiklikleri, uygun ayakkabılar, tabanlıklar, fizik tedavi ve gerektiğinde ilaçlar. Ancak bu yaklaşımlar başarısız olursa ameliyatı düşünüyoruz.
Ameliyat sonrası iyileşme ne kadar sürer?
Ameliyatın türüne bağlı olarak değişir. Genellikle normal yürüyüş 6-8 hafta sürer. Ancak, yoğun spor aktivitelerine geri dönmek 3-4 ay sürebilir. Her hasta farklıdır ve ben her zaman iyileşme süreçlerini adım adım takip ederim.
Ayak başparmağındaki artrit diğer ayak problemlerine yol açabilir mi?
Evet, olabilir. Başparmak düzgün çalışmadığında, genellikle diğer parmaklara ekstra yük bindirir. Ayak tabanının altında ağrılı nasırlar oluşabilir, ayrıca ikinci parmakta ağrı ve ayak kemeri problemleri ortaya çıkabilir. Bu nedenle, sorun çok ciddi hale gelmeden önce tedavi edilmesi önemlidir.
