Calcaneo-stop-operatie: als de pijn in de hiel aanhoudt
De calcaneo-stop-operatie is een ingreep aan het hielbeen die in beeld komt wanneer conservatieve behandelingen niet volstaan. Wanneer ze zinvol is.
Door Dr. Luigi Manzi·Bijgewerkt op
Heb je ooit die stekende pijn in je hiel gevoeld? Die pijn waardoor je 's ochtends opspringt als je een stap zet?
Als het antwoord ja is, weet u waarschijnlijk al hoe frustrerend het kan zijn om met dit probleem te leven. Plantaire fasciitis is een van de meest voorkomende oorzaken van hielpijn, en wanneer alle conservatieve behandelingen falen, is een hieloperatie vaak de oplossing.
Maar laten we even een stapje terug doen. Deze procedure is niet de eerste optie die ik mijn patiënten aanraad – sterker nog, het is eerder een laatste redmiddel wanneer we het probleem echt niet op een andere manier kunnen oplossen. Orthopedisten geven er immers altijd de voorkeur aan om eerst de minst ingrijpende behandelingen te proberen.
Wanneer de hiel een vijand wordt

Plantaire fasciitis is een ontsteking van de bindweefselband die onder de voetzool loopt, van de hiel tot de tenen. Stel je een uitgerekt elastiekje voor dat plotseling scheurt bij het aanhechtingspunt.
De typische pijn? Een steek die je overvalt, vooral 's ochtends. Mijn patiënten zeggen vaak: "Dokter, het voelt alsof er een spijker in mijn hiel is geslagen." Na een paar stappen verbetert de situatie iets, maar het ongemak blijft. En wanneer het chronisch wordt, is het echt moeilijk te verdragen.
Eerlijk gezegd is het niet altijd alleen de plantaire fascia die de boosdoener is. Vaak maakt een hielspoor – die kleine botwoekering die zich op de hiel vormt en bijdraagt aan de pijn – de situatie ook nog complexer.
Waarom gebeurt dit allemaal?

Er zijn verschillende oorzaken, en die komen vaak in combinatie voor. Leeftijd speelt zeker een rol: na je 40e worden de weefsels minder elastisch. Dan is er nog het lichaamsgewicht: meer gewicht betekent meer belasting van de plantaire fascia.
Maar het is niet alleen een kwestie van leeftijd of gewicht. Ik heb jonge, slanke atleten met plantaire fasciitis gezien. Het probleem komt vaak voort uit kleine biomechanische veranderingen in de voet. Een voet die te plat is of een te hoge voetboog heeft, een onevenwichtige loop, de verkeerde schoenen... kortom, veel kleine factoren die samen het probleem veroorzaken.
Symptomen die u niet kunt negeren

Pijn bij het wakker worden is het meest kenmerkende symptoom. Je zet je voet neer en... auw! Die scherpe pijn doet je bijna vallen. Na een stukje lopen neemt de pijn af, maar verdwijnt nooit helemaal.
Overdag wordt het erger als je veel staat of lang loopt. En 's avonds? Dan komt het vaak in alle hevigheid terug, vooral als je te veel hebt bewogen.
Sommige patiënten vertellen me ook over een gevoel van stijfheid in de hiel, alsof deze "vastzit". Anderen beschrijven pijn die uitstraalt over de hele voetzool.
Hoe stel ik de diagnose?

Wanneer een patiënt met deze symptomen bij mij komt, luister ik allereerst aandachtig. De pijngeschiedenis vertelt me veel.
Vervolgens ga ik over tot het lichamelijk onderzoek. Ik druk op een aantal specifieke punten op de hiel om precies te bepalen waar de pijn zit. Er is een bepaalde plek, bij de aanhechting van de plantaire fascia, die in deze gevallen bijna altijd pijnlijk is.
Als ik twijfel of andere aandoeningen wil uitsluiten, raad ik een echografie of MRI aan. Een röntgenfoto kan nuttig zijn om te bepalen of er een hielspoor aanwezig is, hoewel de pijn niet altijd direct verband houdt met de aanwezigheid ervan.
Voordat je aan een operatie denkt

Belangrijk om te weten: een operatie om de hiel te stoppen is niet het eerste wat ik voorstel. We proberen altijd eerst conservatieve behandelingen.
Schokgolftherapie, injecties met hyaluronzuur of cortison, gespecialiseerde fysiotherapie, op maat gemaakte inlegzolen... er zijn veel opties. De meeste patiënten ervaren verlichting met deze behandelingen. Maar als de pijn na 6-12 maanden behandeling aanhoudt en invaliderend wordt, kunnen we overwegen om de hieloperatie te stoppen.
De hielstopoperatie is een minimaal invasieve ingreep waarbij een deel van de zenuwvezels die pijnsignalen van de hiel naar de hersenen transporteren, wordt doorgesneden. De ingreep pakt het onderliggende mechanische probleem niet aan, maar schakelt wel de chronische pijn uit.
Hoe werkt een hielstopoperatie?

De procedure is vrij eenvoudig en kan poliklinisch worden uitgevoerd. Via een kleine incisie van ongeveer een centimeter lokaliseer ik de nervus calcaneus medialis en snijd ik selectief enkele van de vezels door. Het is een beetje alsof ik de zenuw die het pijnsignaal transporteert "loskoppel".
De ingreep duurt ongeveer 20-30 minuten en wordt uitgevoerd onder lokale of regionale verdoving. De patiënt kan dezelfde dag nog naar huis.
Ik moet eerlijk zijn: het is geen procedure die altijd 100% succes garandeert. De resultaten zijn in de meeste gevallen goed, maar er is altijd een klein percentage patiënten dat ongemak blijft ervaren. Daarom is patiëntselectie cruciaal.
Sommige collega's geven de voorkeur aan een bilaterale hielstopoperatie wanneer het probleem zich aan beide voeten voordoet, maar persoonlijk behandel ik liever eerst één voet en dan, indien nodig, de andere.
Nazorg: Wat kunt u verwachten?

In de eerste dagen na een hieloperatie begint de revalidatie direct, maar langzaam. De voet moet zoveel mogelijk omhoog gehouden worden om de zwelling te verminderen. Lopen is vanaf de eerste dag mogelijk, maar wel met behulp van een wandelstok of krukken.
Het verband moet na 2-3 dagen worden vervangen en de hechtingen worden na ongeveer 10 dagen verwijderd. Postoperatieve pijn is meestal goed te behandelen met gangbare pijnstillers.
Na twee weken kunt u geleidelijk aan uw normale activiteiten hervatten. Sporten? Wacht daarvoor minstens een maand, en altijd in overleg met de chirurg.
Revalidatie is belangrijk voor een volledig herstel van de voetfunctie en om terugval te voorkomen.
SmartHallux: Waar wij u kunnen helpen

Bij SmartHallux zijn we gespecialiseerd in voet- en enkelchirurgie. Dr. Luigi Manzi, die ruime ervaring heeft op dit gebied, stelt voor elke patiënt een persoonlijk behandelplan op met behulp van de modernste en minst invasieve technieken.
Het SmartHallux- team behandelt aandoeningen zoals hallux valgus , Morton-neuroma en andere misvormingen die voetpijn veroorzaken. SmartHallux biedt uitgebreide ondersteuning gedurende het gehele behandeltraject en is een uitstekende keuze voor een effectieve behandeling op maat. Boek nu (opent in een nieuw tabblad) uw consult bij het SmartHallux-team.
De vragen die je me het vaakst stelt
Dokter, is een operatie echt nodig?
Het is een vraag die me vaak gesteld wordt, en het is een terechte vraag. Zoals ik al zei, proberen we altijd eerst alle andere mogelijkheden. Pas als de pijn echt invaliderend is en conservatieve behandelingen geen effect hebben gehad, overwegen we een operatie.
Zijn er risico's?
Zoals bij elke operatie zijn er risico's. Infectie, bloeding, mogelijke zenuwschade... maar deze complicaties zijn zeldzaam wanneer de ingreep wordt uitgevoerd door ervaren handen. Het is belangrijk om altijd alle risico's te bespreken voordat u een beslissing neemt.
Hoe lang duurt het voordat het volledig genezen is?
De meeste patiënten kunnen binnen 2-3 weken weer normaal lopen. Volledig herstel kan 2-3 maanden duren, afhankelijk van uw werk en activiteiten.
